سامانه پشتیبانی

فرمول محاسبه سود وام بانکی

  • آنچه در این مقاله می خوانید:

محاسبه اقساط وام

برای محاسبه سود و اقساط وام، ابتدا باید روش محاسبه مشخص شود. در وام‌های بانکی با اقساط مساوی، مبلغ هر قسط بر اساس اصل وام، نرخ سود و مدت بازپرداخت محاسبه می‌شود؛ اما در وام‌های قرض‌الحسنه، محاسبه کارمزد ممکن است بر اساس ضوابط و روش اجرایی صندوق متفاوت باشد.

در این مقاله، فرمول محاسبه سود و قسط وام بانکی در اکسل، نحوه محاسبه اصل و سود هر قسط، روش محاسبه کارمزد وام قرض‌الحسنه و محاسبات مربوط به دوره تنفس را بررسی می‌کنیم.
برای محاسبات ساده از اکسل استفاده کنید؛ برای مدیریت یکپارچه صندوق، نرم‌افزار قرض‌الحسنه را بررسی کنید.

اگر مدیریت اقساط، پیگیری پرداخت اعضا و ثبت تراکنش‌ها با افزایش حجم فعالیت صندوق دشوار شده است، امکانات نرم‌ افزار قرض‌ الحسنه پاسارگاد را بررسی کنید.

نرم افزار محاسبه سود وام بانکی

محاسبه‌گر سود و اقساط وام بانکی

برآورد آنلاین مبلغ هر قسط، مجموع سود و جدول استهلاک وام بانکی با اقساط ماهانه مساوی

معادل ۱۰۰ میلیون تومان
برای وام‌های بدون بهره یا قرض‌الحسنه عدد ۰ وارد کنید
معادل ۲ سال اقساط ماهانه (حداکثر ۳۶۰ ماه)
مبلغ هر قسط ماهانه
۰ تومان
بازپرداخت ماهانه ثابت
مجموع سود پرداختی
۰ تومان
کل سود حاصل از تسهیلات
کل مبلغ بازپرداخت (اصل + سود)
۰ تومان
مجموع تمام اقساط پرداختی

توجه: نتایج این ابزار بر اساس نرخ سود ثابت و بازپرداخت ماهانه با اقساط مساوی محاسبه می‌شود. مبلغ نهایی در قراردادهای واقعی ممکن است به دلیل روش محاسبه بانک، کارمزد، بیمه یا هزینه‌های جانبی متفاوت باشد.

فرمول محاسبه سود و اقساط وام بانکی

در روش اقساط مساوی با نرخ سود ثابت، مبلغ قسط در تمام دوره‌های بازپرداخت یکسان است؛
اما سهم اصل وام و سود در هر قسط تغییر می‌کند.
فرمول محاسبه قسط ماهانه به شکل زیر است:

A =

P × r × (1 + r)n
(1 + r)n − 1

در این فرمول:

  • A: مبلغ قسط ماهانه
  • P: اصل مبلغ وام
  • r: نرخ سود ماهانه به‌صورت اعشاری
  • n: تعداد کل اقساط ماهانه

برای تبدیل نرخ سود سالانه به نرخ ماهانه، نرخ سالانه را بر ۱۲۰۰ تقسیم می‌کنیم.
برای مثال، نرخ سود سالانه ۱۸ درصد برابر با نرخ ماهانه ۰٫۰۱۵ است.

مثال محاسبه قسط وام

فرض کنید شرایط وام به این صورت باشد:

  • مبلغ وام: ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
  • نرخ سود سالانه: ۱۸ درصد
  • مدت بازپرداخت: ۲۴ ماه

با قرار دادن مقادیر در فرمول، مبلغ هر قسط تقریباً برابر است با:

مبلغ قسط ماهانه: ۴٬۹۹۲٬۴۱۰ تومان

مجموع بازپرداخت: حدود ۱۱۹٬۸۱۷٬۸۴۰ تومان

سود کل دوره: حدود ۱۹٬۸۱۷٬۸۴۰ تومان

این مثال بر اساس نرخ ماهانه ثابت، اقساط مساوی و محاسبات بدون هزینه‌های جانبی است.
ارقام تقریبی هستند و ممکن است با روش گرد کردن بانک تفاوت جزئی داشته باشند.

فرمول بالا مبنای محاسبه قسط در روش اقساط مساوی است. با این حال، برای محاسبات روزمره نیازی نیست هر بار فرمول را به‌صورت دستی حل کنید. اکسل با استفاده از تابع PMT می‌تواند مبلغ قسط را بر اساس نرخ سود، مبلغ وام و تعداد اقساط محاسبه کند.

در ادامه، نحوه استفاده از این تابع و محاسبه مجموع بازپرداخت را بررسی می‌کنیم.

فرمول محاسبه سود وام بانکی در اکسل

در اکسل می‌توان از تابع PMT برای محاسبه مبلغ اقساط مساوی استفاده کرد.
ساختار این تابع به شکل زیر است:

=PMT(rate,nper,pv)
  • rate: نرخ سود هر دوره پرداخت
  • nper: تعداد کل دوره‌های پرداخت
  • pv: مبلغ اولیه وام

برای مثال، اگر مبلغ وام ۱۰۰ میلیون تومان، نرخ سود سالانه ۱۸ درصد
و تعداد اقساط ۲۴ ماه باشد، فرمول زیر را در اکسل وارد کنید:

=PMT(18%/12,24,-100000000)

نتیجه این فرمول، مبلغ قسط ماهانه را بر حسب تومان نمایش می‌دهد.
منفی بودن مبلغ وام در فرمول، برای نمایش مثبت مبلغ قسط است.

تابع PMT مبلغ کل هر قسط را مشخص می‌کند، اما سهم اصل و سود در تمام
دوره‌ها یکسان نیست. معمولاً در ابتدای دوره بازپرداخت، سهم سود بیشتر
است و با کاهش مانده بدهی، سهم سود کاهش و سهم بازپرداخت اصل افزایش می‌یابد.

اگر به جدول تفصیلی بازپرداخت نیاز دارید، می‌توانید با استفاده از توابع
IPMT و PPMT در اکسل، سهم سود و اصل وام را در هر قسط جداگانه محاسبه کنید.

فرمول محاسبه سود کل وام در اکسل

اگر مبلغ قسط در سلول B1 و اصل وام در سلول B2 باشد،
سود کل دوره را می‌توان با فرمول زیر محاسبه کرد:

=B1*24-B2

عدد ۲۴ در این مثال، تعداد اقساط است. اگر تعداد اقساط متفاوت باشد،
باید آن را با تعداد واقعی دوره‌های بازپرداخت جایگزین کنید.

فرمول محاسبه اصل و سود هر قسط در اکسل

در وام‌های دارای نرخ سود ثابت و اقساط مساوی، می‌توان از توابع IPMT و PPMT
برای تفکیک سهم سود و سهم اصل وام در هر قسط استفاده کرد.

محاسبه سود قسط

تابع IPMT سهم سود مربوط به یک دوره مشخص را محاسبه می‌کند.
برای محاسبه سود قسط اول وام ۱۰۰ میلیون تومانی با نرخ سود سالانه ۱۸ درصد
و بازپرداخت ۲۴ ماهه، از فرمول زیر استفاده کنید:

=IPMT(18%/12,1,24,-100000000)

محاسبه سهم اصل وام در هر قسط

تابع PPMT سهم بازپرداخت اصل وام را در دوره موردنظر محاسبه می‌کند.
برای قسط اول، فرمول به شکل زیر است:

=PPMT(18%/12,1,24,-100000000)

مجموع قدرمطلق خروجی توابع IPMT و PPMT در هر دوره،
برابر با مبلغ قسط همان دوره خواهد بود.

این توابع برای مدل اقساط مساوی با نرخ ثابت طراحی شده‌اند.
در روش‌های محاسبه کارمزد قرض‌الحسنه یا برنامه‌های بازپرداخت متفاوت،
باید فرمول متناسب با همان روش استفاده شود.

روش‌های بالا برای وام‌هایی مناسب‌اند که بر اساس نرخ سود ثابت و اقساط مساوی
بازپرداخت می‌شوند. در وام‌های قرض‌الحسنه، باید بین اصل وام و کارمزد
آن تفاوت قائل شد؛ زیرا روش محاسبه و زمان دریافت کارمزد ممکن است
بر اساس ضوابط صندوق و توافق طرفین متفاوت باشد.

به همین دلیل، برای محاسبه کارمزد قرض‌الحسنه نباید بدون بررسی روش اجرایی،
از فرمول سود بانکی استفاده کرد.

فرمول محاسبه کارمزد وام قرض‌الحسنه

یکی از روش‌های محاسبه کارمزد وام قرض‌الحسنه، استفاده از رابطه‌ای مبتنی بر
مبلغ وام، نرخ سالانه کارمزد و تعداد اقساط است. در این روش، با فرض
بازپرداخت ماهانه اصل وام به‌صورت مساوی، کارمزد کل از رابطه زیر به دست می‌آید:

F =

P × i × (n + 1)2400

در این رابطه:

  • F: کارمزد کل وام
  • P: مبلغ اصل وام
  • i: نرخ سالانه کارمزد به‌صورت عدد درصدی، مانند ۴
  • n: تعداد اقساط ماهانه

مثال محاسبه کارمزد وام قرض‌الحسنه ۴ درصد

فرض کنید مبلغ وام ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، نرخ سالانه کارمزد ۴ درصد
و مدت بازپرداخت ۱۲ ماه باشد:

F = (120,000,000 × 4 × 13) ÷ 2400
F = ۲,۶۰۰,۰۰۰ ریال

بنابراین، کارمزد کل بر اساس این روش برابر با ۲٬۶۰۰٬۰۰۰ ریال خواهد بود.

این رابطه بر مبنای روش محاسباتی فوق است و نباید بدون بررسی ضوابط صندوق،
قرارداد و نحوه واقعی بازپرداخت، به‌عنوان فرمول الزامی تمام وام‌های قرض‌الحسنه معرفی شود.

نحوه توزیع و سرشکن کردن کارمزد اقساط وام

پس از محاسبه کارمزد کل، باید مشخص شود که این مبلغ چگونه در برنامه بازپرداخت
دریافت می‌شود. برای مثال، اگر کارمزد کل ۲٬۶۰۰٬۰۰۰ ریال و تعداد اقساط ۱۲ ماه
باشد، سه روش توزیع زیر قابل تعریف است؛ مشروط بر اینکه با مقررات و روش اجرایی صندوق سازگار باشند.

روش اول: دریافت کامل کارمزد در قسط اول

در این روش، کل کارمزد در قسط نخست دریافت می‌شود و سایر اقساط شامل اصل وام هستند.

قسط اول = سهم اصل قسط اول + F
اقساط بعدی = سهم اصل هر قسط

روش دوم: دریافت کارمزد به‌صورت سالانه

در این روش، کارمزد مربوط به هر سال در زمان تعیین‌شده برای همان سال دریافت می‌شود.
اگر کارمزد کل از قبل محاسبه شده باشد، لازم است سهم هر سال بر اساس روش واقعی محاسبه مشخص شود.

مبلغ پرداختی = سهم اصل قسط + کارمزد سررسیدشده

روش سوم: توزیع مساوی کارمزد در تمام اقساط

در این روش، کارمزد کل به تعداد اقساط تقسیم می‌شود و سهم کارمزد به هر قسط اضافه می‌گردد.

سهم ماهانه کارمزد = F ÷ n
قسط ماهانه = سهم اصل قسط + سهم ماهانه کارمزد

در این مثال، نحوه توزیع کارمزد بر زمان دریافت آن اثر می‌گذارد.
نحوه دقیق محاسبه و سرشکن کردن اصل وام باید با فایل اجرایی صندوق تطبیق داده شود.

پس از محاسبه کارمزد کل، باید نحوه دریافت آن در طول دوره بازپرداخت مشخص شود.
ممکن است کارمزد در ابتدای دوره دریافت شود یا مطابق برنامه صندوق،
بین چند قسط توزیع شود. این انتخاب بر مبلغ پرداختی هر سررسید اثر می‌گذارد،
اما به‌خودی‌خود به معنای تغییر اصل وام نیست.

در ادامه، سه الگوی محاسباتی برای توزیع کارمزد را بررسی می‌کنیم.
استفاده از هر الگو باید با مقررات و روش واقعی صندوق سازگار باشد.

نحوه توزیع و سرشکن کردن کارمزد اقساط وام

پس از محاسبه کارمزد کل، باید مشخص شود که این مبلغ چگونه در برنامه بازپرداخت
دریافت می‌شود. برای مثال، اگر کارمزد کل ۲٬۶۰۰٬۰۰۰ ریال و تعداد اقساط ۱۲ ماه
باشد، سه روش توزیع زیر قابل تعریف است؛ مشروط بر اینکه با مقررات و روش اجرایی صندوق سازگار باشند.

روش اول: دریافت کامل کارمزد در قسط اول

در این روش، کل کارمزد در قسط نخست دریافت می‌شود و سایر اقساط شامل اصل وام هستند.

قسط اول = سهم اصل قسط اول + F
اقساط بعدی = سهم اصل هر قسط

روش دوم: دریافت کارمزد به‌صورت سالانه

در این روش، کارمزد مربوط به هر سال در زمان تعیین‌شده برای همان سال دریافت می‌شود.
اگر کارمزد کل از قبل محاسبه شده باشد، لازم است سهم هر سال بر اساس روش واقعی محاسبه مشخص شود.

مبلغ پرداختی = سهم اصل قسط + کارمزد سررسیدشده

روش سوم: توزیع مساوی کارمزد در تمام اقساط

در این روش، کارمزد کل به تعداد اقساط تقسیم می‌شود و سهم کارمزد به هر قسط اضافه می‌گردد.

سهم ماهانه کارمزد = F ÷ n
قسط ماهانه = سهم اصل قسط + سهم ماهانه کارمزد

در این مثال، نحوه توزیع کارمزد بر زمان دریافت آن اثر می‌گذارد.
نحوه دقیق محاسبه و سرشکن کردن اصل وام باید با فایل اجرایی صندوق تطبیق داده شود.

در محاسبات بالا فرض کردیم که برنامه بازپرداخت بدون وقفه آغاز می‌شود. اما در برخی قراردادها، وام‌گیرنده پس از دریافت وام برای مدتی از بازپرداخت اصل آن معاف است. این بازه را دوره تنفس می‌نامند.

برای محاسبه صحیح اقساط پس از دوره تنفس، ابتدا باید مشخص شود که در این مدت هزینه‌ای دریافت می‌شود، هزینه مالی به بدهی اضافه می‌شود یا بازپرداخت بدون دریافت هزینه انجام می‌گیرد.

نحوه محاسبه سود و اقساط وام با دوره تنفس

دوره تنفس، بازه‌ای پس از پرداخت وام است که در آن بازپرداخت اصل وام آغاز نمی‌شود. نحوه محاسبه هزینه مالی این دوره به شرایط قرارداد بستگی دارد.

  1. دوره تنفس با پرداخت سود یا کارمزد
    در این حالت، وام‌گیرنده طی دوره تنفس هزینه مالی تعیین‌شده را پرداخت می‌کند و بازپرداخت اصل وام از پایان این دوره آغاز می‌شود.
    اگر محاسبه بر مبنای نرخ ساده ماهانه انجام شود، می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد:
    کارمزد دوره تنفس = اصل وام × نرخ سالانه × تعداد ماه‌های تنفس ÷ ۱۲۰۰
    این رابطه تنها در صورت انطباق با روش محاسبه و قرارداد مربوط معتبر است.
  2. دوره تنفس بدون پرداخت
    در این حالت، طی دوره تنفس پرداختی انجام نمی‌شود. بااین‌حال، لزوماً به معنای اضافه‌شدن سود به اصل وام نیست. ابتدا باید مشخص شود که آیا هزینه مالی دوره تنفس بخشوده می‌شود، جداگانه محاسبه می‌شود یا طبق قرارداد به بدهی اضافه خواهد شد.

اگر هزینه مالی به بدهی اضافه شود، مبلغ جدید مبنای محاسبه اقساط بعدی قرار می‌گیرد. در غیر این صورت، محاسبه بر اساس اصل بدهی و شرایط توافق‌شده انجام می‌شود.

فرمول محاسبه سود یا کارمزد دوره تنفس وام

دوره تنفس، بازه‌ای است که در آن بازپرداخت اصل وام آغاز نمی‌شود.
نحوه محاسبه هزینه این دوره به قرارداد و روش محاسبه مالی بستگی دارد.

حالت اول: محاسبه ساده هزینه دوره تنفس

اگر هزینه دوره تنفس با نرخ سالانه و بر مبنای ساده محاسبه شود،
می‌توان از فرمول زیر استفاده کرد:

C =

P × i × m1200

در این فرمول:

  • C: هزینه ساده دوره تنفس
  • P: اصل وام
  • i: نرخ سالانه به‌صورت عدد درصدی، مانند ۱۸
  • m: تعداد ماه‌های تنفس

مثال محاسبه هزینه تنفس

فرض کنید مبلغ وام ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، نرخ سالانه ۱۸ درصد
و مدت تنفس ۳ ماه باشد:

C = (100,000,000 × 18 × 3) ÷ 1200
C = ۴,۵۰۰,۰۰۰ تومان

این مبلغ، نتیجه فرض محاسبه ساده هزینه دوره تنفس است؛
نه لزوماً مبلغی که در همه قراردادها دریافت می‌شود.

حالت دوم: اضافه شدن هزینه مالی به اصل بدهی

اگر طبق قرارداد، هزینه مالی با نرخ ماهانه ثابت به اصل بدهی اضافه شود،
محاسبه می‌تواند بر اساس رابطه رشد مرکب انجام شود:

B = P × (1 + r)m

در این رابطه، B مانده بدهی پس از دوره تنفس، r نرخ ماهانه اعشاری
و m تعداد ماه‌های تنفس است.

رابطه رشد مرکب فقط زمانی کاربرد دارد که قرارداد، انباشت دوره‌ای هزینه مالی را مجاز و مقرر کرده باشد. در وام قرض‌الحسنه نباید بدون مستند قراردادی، سود مرکب یا افزایش خودکار اصل بدهی را فرض کرد.

اکنون که با روش‌های اصلی محاسبه قسط، سود بانکی، کارمزد قرض‌الحسنه و دوره تنفس آشنا شدید، می‌توانید برای انجام محاسبات از فایل اکسل زیر استفاده کنید.

پیش از استفاده، ورودی‌های موردنیاز و امکانات واقعی فایل را بررسی کنید و مطمئن شوید روش محاسباتی آن با شرایط وام یا صندوق شما مطابقت دارد.

دانلود فایل اکسل محاسبه سود وام بانکی

سوالات متداول

  1. فرمول محاسبه سود وام بانکی چیست؟

    به روش قرارداد بستگی دارد. در روش اقساط مساوی با نرخ ثابت، مبلغ قسط از فرمول استهلاک یا تابع PMT اکسل محاسبه می‌شود؛ سپس با کسر اصل وام از مجموع اقساط، سود کل به دست می‌آید.

  2. چگونه قسط وام را در اکسل محاسبه کنیم؟

    برای وام با نرخ ثابت و اقساط مساوی، از تابع PMT استفاده کنید. نرخ سالانه را بر ۱۲ و تعداد سال‌های بازپرداخت را در ۱۲ ضرب کنید؛ در صورت ورود مبلغ وام با علامت منفی، خروجی تابع به‌صورت مثبت نمایش داده می‌شود.

  3. فرمول محاسبه کارمزد وام قرض‌الحسنه چیست؟

    روش محاسبه کارمزد به ضوابط و قرارداد مربوط بستگی دارد. باید مشخص شود کارمزد بر چه مبنایی محاسبه و در چه زمانی دریافت می‌شود؛ فرمول سود اقساط مساوی را نباید بدون بررسی جایگزین آن کرد.

  4. سود وام در دوره تنفس چگونه محاسبه می‌شود؟

    ابتدا باید مشخص شود که در دوره تنفس پرداختی انجام می‌شود یا خیر و هزینه مالی چگونه محاسبه خواهد شد. در روش ساده ماهانه، کارمزد متناسب با اصل وام، نرخ سالانه و تعداد ماه‌ها محاسبه می‌شود.

  5. چگونه اصل و سود هر قسط را در اکسل محاسبه کنیم؟

    در وام‌های اقساط مساوی با نرخ ثابت، توابع IPMT و PPMT به‌ترتیب سهم سود و سهم اصل وام را برای هر دوره محاسبه می‌کنند.

حسنعلی شمایی
مشاهده پروفایل

نویسنده مقاله:

مهندس حسنعلی شمایی

مدیرعامل و مهندس نرم‌افزار در شرکت برنامه‌نویسان نواندیش پاسارگاد

مهندس حسنعلی شمایی، مدیر شرکت برنامه‌نویسان نواندیش پاسارگاد و مهندس نرم‌افزار است. حوزه فعالیت و تخصص او شامل طراحی و توسعه راهکارهای نرم‌افزاری، نرم‌افزارهای مالی و سیستم‌های مدیریت صندوق‌های قرض‌الحسنه است. مقالات این نویسنده با تکیه بر تجربه تخصصی در حوزه نرم‌افزار و نیازهای واقعی صندوق‌های قرض‌الحسنه و مؤسسات مالی تهیه و بررسی می‌شوند.

به بالا بروید